“Mijn meest favoriete gebaar is “ik hou van je”.”

Andreas Terlaak (33) is pappa en fotograaf gespecialiseerd in muziek. Hij vertelt enthousiast over zijn ervaringen met babygebaren en zijn dochtertje Jasmijn (17 maanden).

Andreas over Andreas & Jasmijn

Ik ben veel bij concerten en portretteer artiesten. Dit doe ik voor NRC Handelsblad en verschillende muziekbladen. Daarnaast doe ik bedrijfsfotografie en heb ik zeer recent Studio Kiekeboe opgestart, voor het fotograferen van baby’s, peuters en kleuters. Samen met mijn vriendin Amanda heb ik een dochtertje Jasmijn. Ze is (alweer!!) 17 maanden en gebaart er vrolijk op los.

"Kindjes zijn veel slimmer, kunnen veel meer, willen en weten veel meer dan heel veel ouders denken. Het is heel fijn om Jasmijn te kunnen begrijpen en voor haar ook om begrepen te worden. "

Wat sprak je aan in babygebaren toen je er voor het eerst over hoorde?

De eerste keer dat ik met babygebaren in aanraking kwam was toen ik het mijn nichtje Kiki zag doen. Mijn mond viel open van verbazing. Het idee dat je met je kindje dat nog niet kan praten wél kan communiceren vond ik fascinerend.

Hoe ben je babygebaren gaan toepassen?

We zijn thuis aan de hand van een gebarenboek begonnen met gebaren toen Jasmijn 7 of 8 maanden was. Zonder al te veel resultaat want ze was er eigenlijk nog te jong voor. Toen Jasmijn precies 1 jaar was ben ik met haar naar dezelfde cursus gegaan als mijn zus met haar kindje. Dit waren 8 bijeenkomsten georganiseerd door een Australische dame in Den Haag. We zaten in een klasje met allemaal expat kindjes en de lessen waren in het Engels. Maar de spreektaal maakt helemaal niet uit, aangezien we vooral veel met muziek en speelgoed deden. Jasmijn maakte tijdens die cursussen de grootste progressie van alle kindjes in haar klas. Een van de ouders vroeg hoe vaak wij oefenden, want zij hadden er eigenlijk alleen in het weekend tijd voor. Waarop ik alleen maar kon antwoorden: altijd. Het echte toepassen moet je heel consequent thuis doen.

Alles wat we tegen Jasmijn zeiden, of met haar deden, ging gepaard met gebaren. Niet te veel tegelijk, dus een paar per week. Het vergt dus doorzettingsvermogen en geduld, maar wat een kick geeft het als je kindje ineens een gebaar maakt! Dan is ze dus bewust aan het communiceren met ons om iets duidelijk te maken. Dat creeert een enorme band en voorkomt frustraties. Bij ons, maar vooral bij haar. Ze wil ook graag gebaren leren, want inmiddels weet ze ook wel dat wanneer zij gebaart, wij daar op reageren. Als wij een gebaar voordoen, zie je haar echt kijken hoe het moet.

Sommige gebaren heeft Jasmijn in 1 keer door, andere gebaren pas na eindeloos oefenen. Het gebaar voor olifant (hoe onbelangrijk in de praktijk het ook is) deed ze na 1 keer zien na. Het gebaar voor “meer”, wat voor haar veel belangrijker is ( in de context van “nog een hapje” bijvoorbeeld) hebben we eindeloos geoefend.

Kan je je het eerste gebaar dat je dochtertje nog deed herinneren?

Het eerste gebaar van Jasmijn was dat voor “licht” of “lamp”. Dat gebruikt ze nu nog heel veel. Ik laat haar ook altijd overal het licht aan of uit doen. Dat vind ze leuk. Laatst zaten we in een eetcafe en gingen we even kijken bij een fruit automaat met heel veel knipperende lampjes. Ze hield maar niet op met gebaren, haha.

Mijn meest favoriete gebaar is “ik hou van je”. Dit doet ze alleen als ze het echt meent en dus heel selectief. Ze weet dondersgoed wat dat gebaar betekent. Heel zoet is dat. Amanda was laatst een avondje weg, dus ik was alleen met Jasmijn thuis. Ze miste haar moeder en zei alsmaar: “mama, mama” dus ik ging met haar naar een grote foto waar Amanda op staat. Toen we er voor stonden deed ze het “ik hou van je” gebaar en zwaaide vervolgens naar de foto.

Toen ik Jasmijn een keer naar de creche bracht en haar daar bij alle andere kindjes aan tafel had gezet deed ze ook iets vertederends. Ik zwaaide van de hal door het grote raam in de deur naar alle kindjes en met name naar Jasmijn. Dee meeste kindjes lachten naar me. Een of twee kindjes zwaaiden. En tussen al die kindjes zat Jasmijn die mij een handkusje gaf. Mijn dag was goed!

Hoeveel gebaren kent je dochtertje?

Inmiddels denk ik een kleine 40 die ze regelmatig toepast. Van tanden poetsen tot schildpad en van boterham tot sokken. Ze maakt ook combinaties, bijvoorbeeld het gebaar voor “waar/waar is” gevolgd door dat voor “speen”.

Als ze in d’r eentje een boekje leest waar diertjes in staan zie je d’r het ene gebaar na het andere maken. Ik moest ook erg lachen toen laatst beertje Paddington op tv voorbij kwam. Haar logische reactie was het gebaar van “hoed/muts/pet”, gezien zijn rode hoed.

Eigenlijk gebruikt ze (gebruiken we) de hele dag door gebaren. Ik moet zeggen dat we haar nu niet zo veel meer bij leren, want voor de meeste dagelijkse handelingen kent ze inmiddels het gebaar. En hoe ver wil je er in doorgaan? Ik vind het vooral belangrijk dat ze kan aangeven dat ze honger, dorst of een vieze luier heeft, al kan je dat laatste meestal wel ruiken.

Wat vind jij het mooiste aan babygebaren?

Kindjes zijn veel slimmer, kunnen veel meer, willen en weten veel meer dan heel veel ouders denken. Het is heel fijn om Jasmijn te kunnen begrijpen en voor haar ook om begrepen te worden. Ze gebaart heel bewust. Ze weet dat als ze gebaart, ze van ons een reactie krijgt. En ze gebaart de hele dag door. Als we met haar buiten zijn of als ze achterin de auto zit gebaart ze bij elke vogel die ze ziet.

In het begin vroeg ik me wel eens af wat het nut eigenlijk is van het gebaren. Maar alleen al het feit dat Jasmijn kan duiden dat een bloem een bloem is is voor haar volgens mij al een soort van bevrijding. Er gaat veel om in zo’n hoofdje. Dat moet eruit!

Jasmijn gebruikt de gebaren op precies de juiste momenten en in de juiste situatie of context. En soms ook op de meest onverwachtte momenten. Laatst zat ze aan tafel tijdens het eten alsmaar het gebaar voor vis te doen. Bleek er op het tafelzoutetiket een walvis te staan. Als ze ’s ochtends haar pap niet eet en vraag of ze iets anders wil hebben, maakt ze het gebaar voor boterham.
Op de creche zijn ze ook erg enthousiast en onder de indruk en vinden ze Jasmijn zo’n slim/intelligent meisje dat zo bewust met alles bezig is en zich zo goed kan uitdrukken. De leidsters gebaren nu ook met haar en de andere kindjes pakken ook dingetjes op. Sommige ouders hebben er ook al naar gevraagd.

Heb je een tip voor ouders die net beginnen met babygebaren of het overwegen?

Doen!! En als je het doet, doe het veel en consequent. Het is voor ons en voor Jasmijn zo vanzelfsprekend geworden om te gebaren, dat ik me nauwelijks kan voorstellen hoe het zou zijn zonder gebaren, of hoe al die ouders met hun kinderen (of alle kinderen met hun ouders) communiceren zonder gebaren. Ik heb het idee dat we Jasmijn er ook een plezier mee doen.

Je hebt je passie voor muziek en fotografie tot je beroep gemaakt. Luisteren jullie thuis ook veel naar muziek met je dochtertje?

Toen Jasmijn nog in de buik zat ging ze gewoon mee naar North Sea Jazz en vlak voor d’r geboorte zat ze op de tribune bij Stevie Wonder. We luisteren thuis vanzelfsprekend heel veel muziek, maar wat Jasmijn betreft, draaien we de hele dag “Nijntje, de musical”. Ze geeft altijd heel duidelijk aan dat ze muziek wil luisteren door met haar hoofdje te wiegen of met haar vingertje te dirigeren.

Je doet ook kinderfotografie, kun je daar iets meer over vertellen?

Mijn motivatie om naast de muziekfotografie ook kinderen te gaan fotograferen is eigenlijk heel simpel; bij vrienden zag ik aan de muur een mooie (canvas)foto van hun kindje hangen. Ik dacht: ‘Dat wil ik ook en waarom heb ik dat zelf nog niet gedaan’. Ik heb zoveel kiekjes van ons kleine meisje – het zijn allemaal bijzondere herinneringen, maar van de mooie studiofoto aan onze muur word ik elke keer weer intens gelukkig. Wat ben ik blij dat ik die foto heb… Dat gevoel zal herkenbaar zijn voor iedere ouder.

Daarom ben ik Studio Kiekeboe begonnen: om kinderen op originele wijze vast te leggen zoals ze zijn, zoals hun ouders ze het liefst zien. Spelend, lachend, stout kijkend. Zo eenvoudig kan geluk zijn.

Meer weten?

Benieuwd naar studio Kiekeboe of de concertfoto’s van Andreas? Kijk op Studiokiekeboe.nl of Andreas Terlaak Photography.

Wil je ervaringen lezen van andere ouders en babygebaren? Op deze pagina staan alle interviews bij elkaar.